İnternet üzerinden satılan hamburger, döner, iskender ve köfte gibi ürünlerin ambalajlarında gramaj bilgisine yönelik verilerin yer almadığını gören tüketicilerin şikayeti üzerine Ticaret Bakanlığı mağduriyetlerin önlenebilmesi için Federasyonlara uyarı yazısı gönderdi. Bakanlık yazısında hamburger, döner, iskender ve köfte gibi tüketime hazır kırmızı ve beyaz et içeren ürünlerin bir bölümünde gramaj bilgisinin bulunduğu, bazı ürünlerde ise bu bilginin eksik sunulduğu ya da hiç belirtilmediği belirtilerek tüketicilerin satın alacakları ürünün temel nitelikleri konusunda açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmesinin zorunlu olduğu hatırlatıldı.

Ticaret Bakanlığının internetten satılan hamburger, döner, iskender ve köfte gibi ürünlerde gramaj bilgisinin doğru ve eksiksiz açıklanması yönündeki girişimini olumlu bir gelişme. Ancak bunun yalnızca bir uyarı yazısıyla sınırlı kalmaması, etkili denetimlerle desteklenmesi gerekiyor.

Tüketici, parasını ödediği ürünün kaç gram olduğunu, ne kadar et içerdiğini ve ödediği bedelin karşılığını alıp almadığını bilmek zorundadır.

Gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinde gramaj değişiklikleri şeffaf biçimde açıklanmalı, fiyat listeleri tüketiciyi yanıltmamalıdır.

Bugün tüketici, menüde iştah kabartan fotoğraflarla ve cazip fiyatlarla karşılaşıyor. Fakat sipariş masaya geldiğinde veya kapıya teslim edildiğinde, ürünün gramajı, içindeki et miktarı ve porsiyon büyüklüğü çoğu zaman beklentiyi karşılamıyor.

Peki tüketici ne yapacak? Her restorana giderken yada ürünü aldığında yanında hassas terazi mi taşıyacak?

Tüketiciyi korumak, işletmenin beyanını denetlemek ve doğru bilgilendirmeyi sağlamak kamu otoritesinin yani devletin görevidir.

Üstelik gramaj oyunu yalnızca gıda, yemek sektöründe yaşanmıyor. Bazı üreticiler ürünün ağırlığını, adedini veya hacmini azaltırken ambalajı ve görünümü değişmeden bırakıp fiyat artışını gizleyebiliyor.

Bu tür yanıltıcı uygulamalar, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği kapsamında haksız ticari uygulama sayılabiliyor.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde, ihlalin niteliğine göre idari yaptırımlar da uygulanabiliyor. 2026 yılında haksız ticari uygulamalar için 99 bin 339 liradan 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar idari para cezası öngörülüyor.

Ticaret Bakanlığımız 81 ilimizdeki Ticaret İl Müdürlükleri aracılığıyla denetimlerini sıklaştırılmalı; menülerde açıklanan gramaj ile tüketiciye sunulan ürünün gerçek ağırlığı ve et miktarı karşılaştırılmalıdır. İnternet sipariş platformları da doğru ve eksiksiz bilgilendirme konusunda etkin biçimde denetlenmelidir.

Tüketici aldatılmadan alışveriş yapabilmeli, işletmeler ise ancak sundukları ürünün gerçek niteliğiyle rekabet etmelidir. Tüketicinin hakkı, gramaj oyunlarına kurban edilmemeli!

Av. İbrahim GÜLLÜ

TÜKONFED (Tüketici Konfederasyonu) Başkan V.