Her gün onlarca insanla konuşuyoruz. Evde, iş yerinde, sokakta, telefonda, sosyal medyada… Kelimeler havada uçuşuyor; cümleler kuruluyor, fikirler paylaşılıyor, tartışmalar yaşanıyor. Fakat tüm bu konuşmaların arasında giderek daha fazla insan aynı cümleyi kuruyor: “Beni kimse anlamıyor.”
Hep bir anlaşılamamak sorunu var
Aslında sorun iletişim kuramıyor olmamız değil; birbirimizi gerçekten dinlemiyor olmamızdır.

Modern hayat bize hızlı olmayı öğretti. Hızlı düşünmeyi, hızlı cevap vermeyi, hızlı karar almayi.Ancak hız, çoğu zaman anlamanın en büyük düşmanı hâline geldi. Karşımızdaki kişi daha cümlesini tamamlamadan cevabımız hazır oluyor. Onun ne hissettiğini anlamaya çalışmadan, kendi bakış açımızı anlatmaya koyuluyoruz. Böylece iletişim, iki insanın birbirine ulaşma çabası olmaktan çıkıp iki monoloğun yarışına dönüşüyor.

İşte tam bu noktada empati devreye giriyor.
Empati; karşımızdaki insanın yerine geçmek değil, onun bulunduğu yere yaklaşabilmektir. Aynı duyguları yaşamak zorunda olmadan, o duyguların varlığını kabul edebilmektir. “Senin hissettiğin şeyi küçümsemiyorum.” diyebilmektir.

Çünkü insan dogası gereği  çoğu zaman çözüm aramaz; önce görülmek ister.
Bir çocuk düşünün… Okuldan üzgün geliyor ve “Arkadaşım benimle oynamadı.” diyor. Çoğu yetişkin hemen şu cümleleri kuruyor:
“Boş ver.”, "Başka arkadaş bul.”
“Buna mı üzüldün?”
Oysa çocuk, çözüm istemiyor. Önce anlaşılmak istiyor.
“Belli ki bu seni üzmüş.”
İşte bu kısa cümle, cocgun dünyasında güven duygusunu inşa etmeye başlıyor.

Elbette  yetişkinlerde de farklı değil.
Eşiniz işten yorgun geldiğinde, arkadaşınız hayal kırıklığını anlattığında ya da yaşlı bir komşunuz yalnızlığından söz ettiğinde, çoğu zaman bekledikleri şey uzun  akıl vermeler değildir. Bir çift anlayan göz, dikkatle dinleyen bir kulak ve yargılamayan birkaç cümle bazen en güçlü ilaçtır.

 İnsan beyni, anlaşıldığını hissettiğinde savunmalarını azaltır. Savunmalar azaldığında ise gerçek iletişim başlar. Çünkü kendini tehdit altında hissetmeyen rahat opan insan, duygularını daha rahat ifade eder.
Ne yazık günlük hayatımızda bunun tam tersini yapıyoruz.
Birisi öfkelendiğinde “Abartıyorsun.” ,
Üzüldügünde  “Takma kafana.”, 
kaygilandığinda  “Her şeyi büyütüyorsun.” diyoruz.
Oysa bu cümleler iyi niyetle söylense bile çoğu zaman kişinin duygusunu yok sayıyor.

Empatik iletişim, duyguları düzeltmeye çalışmadan önce onları kabul etmeyi gerektirir.
Elbette empati, her davranışı onaylamak değildir. Bir insanı anlamaya çalışırken sınırlarımızı koruyabiliriz. Hatta sağlıklı ilişkilerin temelinde hem empati hem de sağlıklı sınırlar vardır. “Seni anlıyorum ama bu davranış bana zarar veriyor.” diyebilmek, güçlü bir iletişimin göstergesidir.

Empatik iletişim önce kendimizle başlar.
Kendi duygularını tanımayan biri, başkasının duygularını anlamakta zorlanır. Sürekli güçlü görünmeye çalışan kişi, başkasının kırılganlığı karşısında da rahatsız olur. Kendi üzüntüsüne izin vermeyen insan, başkasının gözyaşını da gereksiz bulabilir.

Bu nedenle empati, sadece iletişim becerisi değil; aynı zamanda bir farkındalık yolculuğudur.
Belki de her gün kendimize küçük bir egzersiz verebiliriz.
Bugün bir kişiyi gerçekten sozunu kesmeden dinleyebildim mi?

Kendi hikâyemi anlatmaya başlamadan,Öğüt vermeden,
Sadce anlamaya çalışarak…

Belki de ilişkilerimizi değiştirecek şey büyük fedakârlıklar değildir. Bazen içten bir “Seni duyuyorum.”, bazen “Bunun senin için zor olduğunu hissediyorum.”, bazen de sessizce yanında oturabilmektir.
Çünkü insanlar çoğu zaman unutulmaz cümleleri değil, unutulmaz hisleri hatırlar.
Empati, karşımızdaki insanın acısını omuzlamak değildir; onun yalnız taşımadığını hissettirmektir. Dünyayı daha yaşanabilir kılan şey teknolojik ilerlemeler kadar, birbirimizin kalbine kurabildiğimiz köprülerdir.
 Bu kopruler de sabır ve emekle kurulur.

Rukiye ORHAN
Eğitim-Aile Danışmanı