Bir firmanın ön ayak olduğu pandemi döneminde doktora gidemeyen hastaları internet üzerinden hastaya çeşitli sorular sorarak (anamnez) evinde muayene edip teşhis koymak ve tedavi etmek yaygınlaşmaya başladı. Hele bir zincir marketin bunun reklamını yapıp pazarlamasını yapmasıyla durum çok daha yayıldı. Acaba bu şekilde hekimlik yapmak doğru mu? Bu konuyu incelemek istedim.

Bundan 1 yıl önce böyle bir konu gelse önüme "kesinlikle yapılamaz, yapılan tıbbi hata malpraktise girer, bu şekilde hasta muayene edip ilaç tavsiye eden doktor olası bir tıbbi hatada malpraktis (tıbbi hata kusur) yapmış olur ve cezalandırılması lazımdır" derdim. Ama pandemi ortamında hastaların doktora ulaşamadığı, sağlık bakanlığının açıklamalarının güven vermediği, pandemi korkusundan hastanelere gidemediği durumlarda, hele hastanelerde özeli, devleti, üniversitesinin hınca hınç hasta dolu olduğu durumlarda hastanın arama sitelerinden yalan yanlış -ki % 95 i yanlış bilgilerle kendini tedavi etmeye çalışmasındansa- bu şekilde hiç olmazsa bire bir hastalığını söyleyerek doktorunun sorduklarına cevap vererek tedavi olması çok daha doğrudur.

Kaldı ki bir çok aile hekimi de hastalık kaparım veya hastalık bulaştırırım korkusu ile hastalarını fiziksel muayene etmeden, kapıdan hatta bahçeden yani uzaktan sorgulayarak ilaç yazdığını, tedavi ettiğini biliyoruz. Aslında bunun da bence bundan farkı yok. Aile hekiminin avantajı hastayı önceden tanıyor olması, bilgilerinin kayıtlarında bulunması o yüzden teşhis-tedavinin daha doğru olması, yanlış tedavi ve malpraktise uğramasını engelliyor. Ama aslında çok farklı değil. Eğer hasta e-nabız üzerinden doktorunun tüm bilgilerini görmesine izin verirse yani aile hekimi gibi tele doktorluk yapan doktor da muayene ettiği kişinin tüm bilgilerini görürse hata yapma şansı azalır, hastanın da tedavisi aksamaz.

Dediğim gibi bir sene önce bu sorun karşıma çıksa "asla olmaz" derdim ama günümüz koşullarında gerek sosyal medyada gerekse arama motorlarında, komşudan- arkadaştan kulaktan dolma tavsiye ile yalan yanlış o kadar çok ilaç kullanan ve bunları yazması için aile hekimini zorlayan o kadar çok insan var ki, şaşıyorum. Belki çaresizlikten belki güvensizlikten insanlar bu yola başvuruyor ama çoğu zaman sonu zehirlenmeler, ilaç etkileşimleri, alerjiler, kanserler, felçler hatta ölümlerle sonuçlanabiliyor. Zaman zaman reçetesiz ilaç kullanmanın zararlarını yazıyorum, merak edenler oradan okuyabilirler. Hiç olmazsa bu şekilde bir doktor tavsiyesi ilaç kullanılıyor, bu tür sorunların çok daha az olacağı kanaatindeyim.

Pandemide insanlar bir çok sorunu için farklı çözümler, farklı yaklaşımlar buluyor. Her dönemin çeşitli krizleri ve her krizi fırsata çeviren insanlar vardır, evet bu krizi fırsata çevirmektir. Hele bir zincir market aracığı ile yayılmasını sağlamak çok daha büyük insan grubuna ulaşımı sağlar ama çok da kötü bir uygulama değil belki de gelecekte bu tür hekimlik yapacağız. Hala dünyanın bir çok yerinde MR, tomografi hatta ultrason veya röntgen gibi görüntülemelerin yorumları Hindistan'da Hintli doktorlar tarafından yapılmaktadır. Belki de ileride muayeneler de bu şekilde yapılacak, erişilemez durumdaki bir çok doktora çok daha rahat ulaşılacaktır.

Deneyeceğiz, göreceğiz, eğer olumlu sonuçlar çıkarsa yaygınlaşır, eğer olumsuzluklarını görürsek yasaklanır ama en çok dikkat edilmesi gereken karşınızdaki kişinin gerçekten doktor olduğuna emin olmaktır. O yüzden güvenilir sitelere ve güvendiğiniz doktora görünmekte fayda vardır.

(Ozanca sağlık mobbing politika kitabımdan)