Bamya yüzyıllardan beri bilinen kiminin çok severek yediği kimin nefret ettiği sebze… Biz Egelilerin çok sevdiği, her hafta yemek istediği bu güzel sebze belki de Ege insanın uzun ömürlüğünün sebeplerinden biridir. Gerçekten çok faydalı olan bu sebzeyi biraz incelemek istedim.

Bamyanın en faydalı yeri çekirdekleridir, çekirdeklerinde üç önemli madde vardır, bunlardan birincisi son dönemlerin gözde maddesi glutatyondur ve bu madde doğal olarak bamyada bol miktarda bulunur, bu madde karaciğer ve beynin en önemli koruyucusu, besleyicisidir. Karaciğer toksinleri bu madde sayesinde atar ve bu madde aynı zamanda bunamaya karşı en etkili maddedir. Ayrıca oksidasyonu önleyerek kansere karşı direncimizi artırır.

İkinci madde lectindir. Meme kanserini önlemede en önemli maddedir, kadın hastalıklarından ve kanserlerinden koruyucudur. İçindeki üçüncü madde ise quersetindir. Akciğer, mide, bağırsak, prostat ve lenfoma kanserlerinin en önemli koruyucusudur. Yani bamya tüketerek aslında en doğal ve doğru anti kanser maddeleri almış oluyoruz.

Ayrıca bamya çekirdeğinde demir -ki bu kan yapımı için çok önemli- fosfor, bakır pıhtılaşmayı sağlayan K vitamini de bulunur. Ayrıca çok yüksek protein içerir ki belki de o yüzden iri bamya için büyüklerimiz kendinden nohutlu derlerdi, nohuttan çok daha fazla  protein içerir hele mercimek ile pişirilirse vejeteryanlar için en önemli protein kaynağı olabilirler. O yüzden  aslında pazarda çok tutulmayan iri bamyalar bu konuda çok daha yararlıdır çünkü onların çekirdekleri çok daha fazladır. Belki bu yüzden tarihi çok uzun zamanlara dayanır, bamyanın eski mısır kraliçesi Kleopatra'nın bile tabak tabak bamya yediği yazılmış, güzelliğinin buradan geldiği resmedilmiştir.

Ayrıca bamya günlük lif ihtiyacımızı fazlasıyla karşılayarak kolon kanseri için de koruyucu rol üstlenirler, içindeki sümüksü yapı bağırsaktaki kötü kolesterolü temizler, bunların dışkı ile atılmasını sağlar. Bu şekilde kolesterol seviyemizi, kalp ve diğer organların bu yüzden hasar görmesini engeller.

Bamyanın ayrıca diyabet yani şeker hastalığı ile de tedavi edici etki vardır, içindeki insülin salgılanmasını artıran maddelerle şeker metabolizmamızı düzenler, bunu hem bu yolla hem de sindirim sistemi üzerindeki etkisi ile yapar, her hafta bamya yiyen şeker hastalarının çok daha az insülin kullanmaları gerektiği klinik olarak gözlenmiştir.

Sağlığımız için bu kadar önemli olan bu sebzenin her devirde pazardaki en pahalı sebze olmasını yadırgamamak gerekiyor, yetiştirmesi, toplanması oldukça zor olan bu sebze gördüğünüz gibi altın değerinde ama ilginç olan en çok faydalı olanların iri bamyalar olmasına rağmen halkımız ısrarla küçük bamyaları tercih etmekte, bu da aslında vaktinden evvel hasat edilmesine neden olmaktadır. Aslında biraz daha beklense iri hale gelse bu şekilde hem daha ucuz hem de daha bol olarak bamya tüketebilecek hale geleceğiz.

Bamyanın bir iyi şekli de kurutulabiliyor olmasıdır, üstelik kurutulduğunda yukarıda anlattığım besin değerlerini de hiç kaybetmiyor, o yüzden bamya ekimin çoğalması fazla hasatın kurutularak saklanması ve her mevsim tüketilmesi mümkün oluyor.

(Ozanca sağlık mobbing politika kitabımdan)