Koronalı günlerde ağız ve diş sağlığımızı ihmal ediyoruz, bu da aslında salgında da hem koronanın bulaşması hem de diş sağlığımız yönünden bizim hayatımızı etkiliyor. Bu konularda biraz araştırma yapıp fikir yürütme imkanım oldu, bazı hastalarımdan aldığım geri dönüşler de bunda çok etkili oldu. Şimdi size bunları aktarmaya çalışacağım…

Daha öncede yazdığım gibi bulaş % 70 oranıyla en fazla burunla, sonra % 20 oranında gözlerle ve % 10 oranında ağızdan bulaşıyor. Virüs baştaki iki bulaş yolu ile burnun arka duvarına yerleşiyor, buradan solunum sistemimize bilhassa da akciğerlere yerleşerek bizi hasta ediyor. En çok ölüm akciğerden olduğu için veya öyle sanıldığı içinde en önemli organ tutulumu akciğer sanılıyor. Gerçekten de öyle ama artık kalp beyin böbrek tutulumları ve bu yüzden ölümler veya kalıcı hasarlar da çok önem göstermeye başladı, bunun tutulumu da direk kan yolu ile oluyor.

İşte ağız hijyeni ve diş sağlığı en çok bu durumda devreye giriyor, eğer diş eti kanamamız varsa veya ağzımızda çürük diş veya herhangi bir bozukluk varsa buradan kana karışan virüs direk damarlarda tutulmaya sebep oluyor ve bu da bir çok organda kalıcı hasar ve ölümlere sebep oluyor. Bu zamanlarda geçirilen ani kalp krizleri, ani beyin kanamaları veya inmeler, ani böbrek yetmezliklerinin sebebinin bu olduğu yapılan araştırmalarda kanıtlanmış. Bunun da en büyük bulaş kaynağı ağız içindeki kanamalar ve diş çürükleri olduğu düşünülüyor. Pandemiden dolayı daha az diş hekimine gidildiği için de diş sağlığımızla daha çok ilgilenmek bize düşüyor, bunu da sık sık dişlerimiz fırçalayarak ve gargara yaparak sağlamalı ağız içi kanamalarımızı tedavi etmeliyiz.

Normalde elle temasta veya vücudumuzun herhangi bir yerine virüsün bulaşması ile hasta olmayız, tabi elimizi yüzümüze, burnumuza, ağzımıza, gözümüze götürmediğimiz durumda, bunun için de sık sık ellerimizi yıkamamız gerekir…

Bunun istisnası bir durum da vücuttaki kesikler ve yaralardır. Bu kesik ve yaralardan giren virüs yine damar tutulumları yaparak organ hasarı yapabilirler, bu yüzden özellikle bugünlerde açık yaralarımız varsa dışarı çıkmamalıyız. Mutlaka çıkmamız gerekiyorsa steril bir gazlı bezle ve sıkı bir bandajla sarmamız, mümkünse üstüne su geçirmez bir bandajla da sarmalıyız. Çünkü covit-19'un organ tutulumu daha çok kan yolu ile bulaşım olmasından kaynaklanıyor.

Tabi bilhassa diş hekimi meslektaşlarımızın da bu virüsün kan yolu ile de bulaşabileceğini düşünüp ona göre önlem alacaklarından hiç kuşkumuz yok. Çok özenli çalışma gerektiğinden ve tüm ortamın her hastadan sonra steril edilmesi gerektiğinden randevular çok az verilmekte, bu yüzden hastaların ağız ve diş tedavileri gecikmektedir. Bu yüzden devletimizin sadece pandemi döneminde özeldeki diş hekimi muayenelerinin de parasını fatura karşılığı ödemesi, ekonomik yokluktan dolayı diş hekimine gidemeyen vatandaşların işlerini kolaylaştıracak sağlığının bozulmasını önleyecektir. Bu konuda çalışma yapılması, ileride karşılaşılacak bir çok kronik hastalığı önleyecek ve ekonomik ve sağlık yönünden hem halka hem de ülkeye kazanç sağlayacaktır.

Bu durumun iktidar sahipleri ve bilim kurulu tarafından değerlendirilmesi iyi olur kanısındayım.

(Ozanca sağlık mobbing politika kitabımdan)