Gürültüler insan sağlığına çok zarar verebilir, gürültü yüzünden her yıl 200.000 kişide işitme kaybı yaşanmakta, ülkemizde bunların çoğu işyerinde olmakla birlikte bazen evimizin yakınındaki gürültüler trafik, yüksek sesli müzik sesi gibi seslerde buna neden olabilir.
Sesi biz desibelle ölçeriz, insan kulağı 0-140 desibel arasını algılar, desibel ne kadarlık bir ses derseniz fısıltı sesi 30 desibel, konuşma 40-60 desibel, bağırma 80-90 desibel, uçağın kalkışı 120-140 desibel, tüfek patlaması 130 desibeldir. 65 desibelden sonrası insan kulağını rahatsız etmeye başlar, 85 desibelden sonra ise zarar vermeye başlar…
Gürültü yalnızca işyeri zararlısı değil aynı zamanda da önemli bir çevresel patolojik etkendir. Ülkemizde büyük şehirlerimizin pek çok semtinde yapılan gürültü ölçümlerinde elde edilen değerlerin eşik değerleri geçtiği saptanmıştır. Yine Avrupa'da 13 milyondan fazla insanın 65 dB'in üzerinde çevresel gürültüye maruz kaldığı belirtilmektedir. Gürültü, insanlarda işitme kayıplarının yanı sıra önemli bir stres ajanı olarak psikolojik, sinir sistemi üzerindeki etki ve kalp ve dolaşım sistemleri etkileyerek çeşitli hastalıklara yol açmaktadır.
İşitme duyusu ve yollarında zararlara yol açar. Gürültünün kişilerde huzursuzluk, uykusuzluk, sinirlilik, konsantrasyon bozukluğu gibi etkileri vardır. Çalışma etkinliğini azaltır, düşünmeyi engelleyebilir. Bellekle ilgili çalışmalar, sözcük öğrenme amacıyla yapılan çalışmalar gürültüden etkilenmektedir. Öğrenme yaşantılarının olumsuz etkilenmesi özellikle okullarda belirgindir. Gürültü bölgelere yakın olan okullarda öğrenme etkinliğini azaltıcı etki yapmaktadır. Okuma, anlama, öğrenme düzeyini azalttığından okul sağlığı açısından da önemli olabilir.
Karakter değişikliklerine neden olabilir. Eğilimi olanlarda sorunların ve bunaltıların ağırlaşmasına yol açar. Çabuk sinirlenme ve kızgınlığa yol açar. Aralıklı ve ani gürültü kişide ani adrenalin deşarjı yaratarak kalp atış oranını, solunum sayısını, kan basıncını arttırmakta, dikkat azalması, uyku düzeninde bozulmalara neden olabilmektedir. Ani gürültüde kalp hızı artmakta, gözbebeklerinde büyümeye olmaktadır.
Bir başka sesle ilgili ölçü birimi ise frekansdır. Frekans ise saniyede geçen titreşim sayısıdır ve birimi hertz’dir (Hz). İnsan kulağı 20-20.000 Hz arasındaki sesleri duyar. Bu sınırın altındaki seslere infrasonik, üstündeki seslere de ultrasonik sesler denir. Konuşma sesi aralığı da 500-2000 hz arasında değişir. Kabul edilebilir gürültü düzeyi kişinin sessiz bir ortamda 1,5 metreden günlük konuşmaları anlamakta güçlük çekmeye başladığı sınırdır. Bu sınır 500, 1000 ve 2000 Hz frekanslarda ortalama 25 dB değerine karşılık gelmektedir.
Kulağımıza akustik zedelenme ya da travma biz bunu çınlama olarak algılarız, geçici ve kalıcı işitme kaybı gibi zararlar verebilir, gürültü çok tehlikelidir ve mutlaka önlem almayı gerektirir.
(Ozanca sağlık mobbing politika kitabımdan)