|
Tweet |
Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’nda Yerel Uygulamalar ve Sorunlar Valiler Oturumu’nda
Ele Alındı, Saha Deneyimleri Ortak Zeminde Buluştu
Sıfır Atık Vakfı tarafından hayata geçirilen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı kapsamında
gerçekleştirilen Valiler Oturumu’nda, illerdeki plastik atık yönetimi, yerel uygulamalar,
bölgesel farklılıklar ve merkezî–yerel koordinasyon ihtiyaçları değerlendirildi.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler
Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan
Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’den dünyaya yayılan Sıfır Atık vizyonu, yerelden
ulusala uzanan güçlü bir çevre hareketi olarak çalışmalarını sürdürüyor. Bu anlayış
doğrultusunda düzenlenen Gelecek İçin Sıfır Atık – Ortak Akıl Platformu Türkiye Plastik
Atık Çalıştayı, plastik kirliliğiyle mücadelede merkezi politikalar ile yerel uygulamaların
birlikte değerlendirilmesine imkân sağlıyor.
Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde düzenlenen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı, kamu, yerel
yönetimler, özel sektör, akademi ve sivil toplumun farklı düzeylerdeki değerlendirmelerini bir
araya getirmeye devam ediyor.
Çalıştayın ilk gününde gerçekleştirilen “Üst Düzey Değerlendirme Oturumu II – Valiler
Oturumu: Plastik Döngüsünde Yerel Uygulamalar ve Değerlendirme Perspektifleri” ile
plastik döngüsünün yerel ölçekteki görünümü ele alındı.
İçişleri Bakan Yardımcısı Dr. Mehmet Cangir’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturuma
Muğla Valisi Dr. İdris Akbıyık, Antalya Valisi Hulusi Şahin, Adana Valisi Mustafa Yavuz
ve Mersin Vali Yardımcısı Faik Arıcan katıldı.
“Ortak Bir Çatı Yapı Kurulmalı”
Muğla Valisi Dr. İdris Akbıyık, Muğla genelinde çevre çalışmalarının ortak akıl anlayışıyla
yürütüldüğünü belirterek; belediyeler, üniversite, kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplumun
yer aldığı katılımcı bir yapıyla koordinasyonun sağlandığını dile getirdi. Gelecek nesillere çevre
bilincinin kazandırılması noktasında Mavi-Yeşil Okullar Projesi kapsamında okullarda
yürütülen bilinçlendirme faaliyetlerinin ve tek kullanımlık pet şişeleri azaltan temiz su arıtma
sistemlerinin önemine değindi. Doğal mirası korumaya yönelik vizyon projelerden Köyceğiz
Gölü ve Dalyan Kanalı Tekne Dönüşümü Projesi’nin çevre hassasiyetine sunduğu katkıyı
aktaran Vali Akbıyık; atık yönetim süreçlerinin daha etkin ve sürdürülebilir yürütülebilmesi
adına Katı Atık Yönetimi Genel Müdürlüğü veya tüm süreci tek merkezden koordine edecek
ortak bir çatı yapının kurulması önerisinde bulundu.
Yüzde 1’lik Rezervasyon Kaybımızın Maliyeti 300 Milyon Dolar”
Antalya Valisi Hulusi Şahin, Antalya’nın kültürden çok bir deniz-güneş turizmi şehri olduğunu
belirterek, “Manavgat’ta bir tesiste bir atık boşalımı oldu. Türkiye’den o kadar uzaklara gitti ki,
Rusya’da, Almanya’da, İngiltere’de manşet oldu ve hemen rezervasyon iptalleri oldu. Kemer
ve Alanya’ya niye vuruyor? Çünkü onlar iki uçtalar. İnsanlar denize girerken plastik çöp
yığınları ile karşılaşıyorlar. Bizim sadece yüzde 1’lik rezervasyon iptali 300 milyon dolara
malolur. Geri dönüşüm sektörünün tamamını toplayın, bizim yüzde 1’lik kaybımızı karşılamaz”
dedi.
“Kalıcı Çözüm Güçlü Altyapı, Güvenilir Veri ve Sürekli İzlemeyle Mümkün”
Adana Valisi Mustafa Yavuz, “Adana tarım şehri olduğu kadar da sanayi şehir. Adana
ülkemizin önde gelen sanayi üretim şehirlerinden biri. Biz plastik kirliliğini toprak, su, gıda,
insan sağlığı ve Akdeniz arasında uzanan tek bir çevresel zincir olarak ele alıyoruz. Adana’da
toprağı korumadan suyu, nehirlerimizi korumadan da denizlerimizi koruyamayız. Kalıcı
çözümün güçlü altyapı, güvenilir veri ve sürekli izlemeyle mümkün olacağına inanıyoruz.
Teknik ekip oluşturduk. İl Eylem Planı hazırlıklarımız devam ediyor” diye konuştu.
“İlimizde Kapsamlı Bir Yönerge Çalışması Yapıyoruz”
Mersin Vali Yardımcısı Faik Arıcan, Mersin’in güçlü ve çok sektörlü ekonomik yapısı plastik
kullanımının ve buna bağlı atıkların da farklı alanlarda ortaya çıkmasına neden oluyor. Bunların
başında da tarım geliyor. Çünkü güçlü bir tarım kentiyiz. Bu ölçekteki üretim elbette sera
örtüleri, sulama sistemleri, ambalajlar açısından da önemli bir plastik kullanım hacmi
oluşturuyor. Mikroplastik sorununa il ölçeğinde değil, bölgesel bakışla yaklaşmamız gerekiyor.
Plastik atık sorununun engellenmesinde tüm paydaşların aynı doğrultuda hareket etmesi
gerekiyor. İlimizde kapsamlı bir yönerge çalışması yapıyoruz” ifadelerini kullandı.
İllerin Saha Deneyimleri Ortak Zeminde Buluştu
Oturumda, farklı sosyoekonomik yapılara, üretim ve tüketim desenlerine sahip illerin plastik
döngüsüne ilişkin saha deneyimleri değerlendirildi.
Adana, Mersin, Muğla ve Antalya’nın; tarım, turizm, sanayi, liman ve lojistik faaliyetleri ile
kıyı kullanımı bakımından farklılaşan özelliklerinin plastik atık yönetimine yansımaları ele
alınırken, illerde karşılaşılan ortak sorunlar ve bölgesel ihtiyaçlar da değerlendirildi.
Valiler tarafından gerçekleştirilen değerlendirmelerde; plastik atıkların oluşumunun
azaltılması, kaynağında ayrı toplama, toplama ve geri dönüşüm altyapısının geliştirilmesi, geri
kazanım kapasitesinin artırılması ve ikincil ham madde kullanımının yaygınlaştırılması gibi
başlıklar öne çıktı.
Kıyılar, Tarım ve Doğal Alanların Korunması Ele Alındı
Plastik atıkların deniz ve kıyı ekosistemleri, akarsular, tarım alanları, su havzaları, doğal ve
kültürel miras alanları üzerindeki etkilerinin de değerlendirildiği oturumda, illerin sahip olduğu
farklı çevresel hassasiyetler gündeme getirildi.
Özellikle kıyı kentlerinde turizm sezonunda artan nüfus hareketliliğinin oluşturduğu atık yükü,
liman ve lojistik faaliyetleri, tarımsal üretimde kullanılan plastikler ve sera atıklarının yönetimi
gibi yerel ölçekte öne çıkan başlıklar değerlendirildi.
Plastik kirliliğinin yalnızca atık yönetimi kapsamında değil; çevre, ekonomi, tarım, turizm, gıda
güvenliği ve insan sağlığıyla bağlantılı bütüncül bir mesele olarak ele alınmasının önemi ortaya
konuldu.
Yerel Uygulamalar ve İyi Örnekler Paylaşıldı
Oturumda, illerde yürütülen çalışmalar ve sonuç alınan uygulamaların yanı sıra mevcut
altyapının geliştirilmesine yönelik ihtiyaçlar da değerlendirildi.
Kaynağında ayrı toplama ve geri dönüşüm sistemlerinin güçlendirilmesi, plastik atıkların
kaynağının ve hareketinin daha etkin şekilde izlenmesi, veri altyapısının geliştirilmesi ve
denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi başlıkları ele alındı.
Farklı illerde geliştirilen uygulamaların, uygun koşulların bulunduğu diğer kentlere
aktarılabilecek modeller oluşturması ve yerel deneyimlerin ulusal politika süreçlerine daha
güçlü şekilde yansıtılması hedeflendi.
Merkezî ve Yerel Yönetim Arasında Koordinasyon Vurgusu
Valiler oturumunda kamu kurumları, belediyeler, özel sektör, üniversiteler, meslek kuruluşları,
sivil toplum ve vatandaşların plastik döngüsündeki sorumlulukları da değerlendirildi.
Yerel ölçekte yürütülen çalışmaların etkinliğinin artırılması için merkezî yönetim ile yerel
aktörler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi, ihtiyaç duyulan mevzuat, finansman,
teşvik, denetim ve kurumsal kapasite alanlarında destek mekanizmalarının geliştirilmesi ele
alınan başlıklar arasında yer aldı.
Oturumda ayrıca plastik atıkların kaynağından nihai işleme kadar izlenebilmesi, düzenli veri
paylaşımı ve iyi uygulamaların yaygınlaştırılması konularının yerel mücadelede önemli bir araç
olduğu değerlendirildi.
Yerel Değerlendirmeler Çalıştay Sonuçlarına Aktarılacak
Valiler Oturumu’nda ortaya konulan görüş ve öneriler, çalıştay kapsamında gerçekleştirilen
tematik masa çalışmalarına aktarılacak.
Oturumdan elde edilen değerlendirmeler; illerdeki ortak ve farklılaşan sorunların belirlenmesi,
yerel ihtiyaçların ortaya konulması, uygulanabilir iyi örneklerin tespit edilmesi ve merkezî idare
ile yerel aktörler arasındaki koordinasyon alanlarının güçlendirilmesine yönelik çalışmalara
katkı sağlayacak.
Valiler tarafından paylaşılan saha deneyimlerinin, Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ve
Sonuç Bildirisi ile çalıştay kapsamında hazırlanacak politika ve değerlendirme raporlarına yerel
ölçekte önemli bir girdi oluşturması hedefleniyor.
Böylece Türkiye Plastik Atık Çalıştayı kapsamında ulusal politika perspektifi ile yerel saha
deneyiminin aynı zeminde buluşturulması ve atığı azaltan, kirliliği önleyen, döngüsel
ekonomiyi güçlendiren uygulanabilir bir Türkiye yaklaşımının geliştirilmesine katkı sunulması
amaçlanıyor.