İstatistiklerle Gençlik, 2025

Haber Bülteni metninde, Birleşmiş Milletler (BM) tanımına göre 15-24 yaş grubunu içeren genç nüfusun demografik yapısı, eğitim, işgücü, mutluluk, memnuniyet, şiddet, yapay zeka vb. istatistikler mevcut araştırmalardan ve idari kayıtlardan faydalanılarak verilmiş olup Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tanımına göre 15-29 yaş grubunu içeren genç nüfusa ilişkin istatistikler ise bu yıl ilk kez haber bülteni ek tablolarında verilmiştir.

Türkiye nüfusunun %14,8'ini genç nüfus oluşturdu

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu. Genç nüfus, toplam nüfusun %14,8'ini oluşturdu. Genç nüfusun %51,2'sini erkek nüfus, %48,8'ini ise kadın nüfus oluşturdu. BM tanımına göre 15-24 yaş grubunu içeren genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun %20,8'ini oluştururken bu oran, 2025 yılında %14,8 oldu.

Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre genç nüfus oranının 2030 yılında %14,8, 2040 yılında %12,2, 2060 yılında %10,3, 2080 yılında %8,8 ve 2100 yılında %9,6 olacağı öngörüldü.

Doğurganlık göstergelerindeki hızlı düşüş eğiliminin devam edeceğini varsayan düşük senaryoya göre genç nüfus oranının 2030 yılında %14,8, 2040 yılında %12,4, 2060 yılında %9,2, 2080 yılında %7,2, 2100 yılında %7,2 olacağı öngörüldü.

Doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olacağını varsayan yüksek senaryoya göre genç nüfus oranının 2030 yılında %14,8, 2040 yılında %12,0, 2060 yılında %11,1, 2080 yılında %9,8, 2100 yılında %11,4 olacağı öngörüldü.

 

Türkiye'nin genç nüfus oranının Avrupa Birliği üye ülkelerinden yüksek olduğu görüldü

AB üyesi 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfus ortalaması %10,7 oldu. AB üye ülkeleri arasında en yüksek genç nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla %12,7 ile İrlanda, %12,2 ile Hollanda ve Danimarka olduğu görüldü. Genç nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla %9,4 ile Malta, %9,5 ile Bulgaristan, %9,7 ile Litvanya oldu. Türkiye'nin genç nüfus oranının %14,8 ile AB üye ülkelerinin genç nüfus oranlarından daha yüksek olduğu görüldü.

Genç nüfus oranı dünya ortalaması, 2025 yılında %15,6 oldu. Türkiye'nin genç nüfus oranın dünya genç nüfus ortalamasının altında olduğu görüldü.

 

Genç nüfus oranının en yüksek olduğu il %20,4 ile Şırnak oldu

ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında genç nüfus oranının en yüksek olduğu il, %20,4 ile Şırnak oldu. Bu ili %20,0 ile Hakkari, %19,8 ile Siirt izledi.

 

 

Genç nüfusun %30,3'ünün 15-17 yaş grubunda yer aldığı görüldü

Genç nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2025 yılında genç nüfusun %30,3'ünün 15-17 yaş grubunda, %20,4'ünün 18-19 yaş grubunda, %29,2'sinin 20-22 yaş grubunda ve %20,1'inin ise 23-24 yaş grubunda yer aldığı görüldü.

 

Beklenen yaşam süresi 15 yaşındaki gençler için 64,3 yıl oldu

Hayat Tabloları, 2022-2024 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve kadınlar için 80,7 yıl oldu.

Türkiye'de çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresinin 64,3 yıl, erkekler için 61,7 yıl ve kadınlar için 66,9 yıl olduğu görüldü. Diğer bir ifade ile 15 yaşına ulaşan genç kadınların genç erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha fazla yaşayacağı tahmin edildi.

 

Evli olan genç kadınların oranı, evli olan genç erkeklerin oranının 3,5 katı oldu

Genç nüfus yasal medeni duruma göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu görüldü. Genç erkek nüfusun 2025 yılında %96,8'inin hiç evlenmemiş, %3,1'inin evli, %0,1'inin boşanmış olduğu görülürken genç kadın nüfusun %88,9'unun hiç evlenmemiş, %10,7'sinin evli, %0,4'ünün ise boşanmış olduğu görüldü.

En fazla göç hareketliliği 15-24 yaş grubundaki gençlerde eğitim nedeniyle oldu

İç Göç İstatistiklerine göre Türkiye'de 2024 yılında en fazla göç hareketliliğinin yaşandığı 15-24 yaş grubunun göç etme nedenleri incelendiğinde; bu hareketliliğin en büyük nedeninin eğitim olduğu görüldü. Söz konusu nedenle gençlerin 448 bin 826'sının eğitim, 102 bin 660'ının işe başlamak veya iş bulmak ve 79 bin 831'inin ise hane / aile fertlerinden birine bağımlı göç nedeniyle göç ettiği görüldü.

 

Yükseköğretimde net okullaşma oranı %46,3 oldu

Türkiye'de yükseköğretim net okullaşma oranı, 2024/'25 öğretim yılında %46,3 oldu. Yükseköğretim net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerde bu oran %39,9, kadınlarda ise %53,0 oldu.

 

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı %23,3 oldu

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre gençlerde işgücüne katılma oranı, 2024 yılında %47,2 iken 2025 yılında %47,6 oldu. Genç erkeklerde işgücüne katılma oranı 2024 yılında %59,5 iken 2025 yılında %60,1, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %34,0 iken 2025 yılında %34,3 oldu.

Gençlerde işsizlik oranı, 2024 yılında %16,3 iken 2025 yılında %15,3 oldu. Genç erkeklerde işsizlik oranı 2024 yılında %13,1 iken 2025 yılında %11,7, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %22,3 iken 2025 yılında %22,1 oldu.

Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı 2024 yılında %22,9 iken 2025 yılında %23,3 oldu. Genç erkeklerde ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı 2024 yılında %16,2 iken 2025 yılında %16,3, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %30,1 iken 2025 yılında %30,9 oldu.

 

İstihdamdaki gençlerin %57,9'u hizmet sektöründe yer aldı

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre genç nüfusun istihdam oranı, 2024 yılında %39,5 iken 2025 yılında %40,3'e yükseldi. Genç erkeklerde istihdam oranı 2024 yılında %51,7 iken 2025 yılında %53,0, genç kadınlarda ise bu oran 2024 yılında %26,4 iken 2025 yılında %26,7 oldu.

Genç nüfusun istihdamı sektörlere göre incelendiğinde, istihdam edilen gençlerin 2025 yılında %11,6'sının tarım sektöründe, %30,5'inin sanayi sektöründe, %57,9'unun ise hizmet sektöründe yer aldığı görüldü. İstihdam edilen genç erkeklerin %11,0'ının tarım sektöründe, %36,6'sının sanayi sektöründe, %52,4'ünün hizmet sektöründe yer aldığı görülürken genç kadınların %12,9'unun tarım, %17,7'sinin sanayi, %69,5'inin ise hizmet sektöründe yer aldığı görüldü.

Gençlerin %54,4'ü mutlu olduğunu belirtti

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2025 yılında 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerden kendini mutlu hissettiğini belirtenlerin oranı %53,3 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise %13,0 oldu. 

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2025 yılında 18-24 yaş grubundaki genç nüfus içinde kendini mutlu hissettiğini belirtenlerin oranı %54,4 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise %11,9 oldu. 

Kendini mutlu olarak hisseden 18-24 yaş grubundaki erkek nüfusun oranı %52,3 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise %13,3 oldu. Kendini mutlu hissettiğini belirten 18-24 yaş grubundaki genç kadın nüfusun oranı %56,7 iken kendini mutsuz hissettiğini belirtenlerin oranı ise %10,4 oldu.

 

Gençlerin mutluluk kaynağı olarak sağlık, ilk sırada yer aldı

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2025 yılında gençlerin mutluluk kaynağı olan değerler arasında %38,8 ile sağlık, ilk sırada yer aldı. Bunu, %22,8 ile başarı, %16,6 ile para izledi. Mutluluk kaynağı cinsiyete göre incelendiğinde, genç erkeklerde %33,7 ile ilk sırayı sağlık alırken bunu %24,2 ile para ve %21,9 ile başarı takip etti. Genç kadınlarda ise %44,2 ile ilk sırayı sağlık alırken bunu %23,8 ile başarı ve %20,1 ile sevgi takip etti.

 

Genel sağlık durumundan memnun olduğunu belirten gençlerin oranı %87,2 oldu

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerin genel sağlık durumlarından memnuniyet oranı 2025 yılında %68,6 oldu. Genç nüfusun genel sağlık durumundan memnuniyet oranının 2025 yılında %87,2 olduğu görüldü. Bu oran genç erkeklerde %88,2, genç kadınlarda ise %86,2 oldu.

Gençlerin %75,5'i işinden memnun olduğunu belirtti

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2025 yılında, gençlerin %75,5'i çalıştığı işinden memnun olduğunu, %52,0'ı elde ettiği kazançtan memnun olduğunu belirtti. Genç erkeklerde çalışılan işten duyulan memnuniyet oranı %77,5, elde edilen kazançtan memnuniyet oranı %54,0 olurken genç kadınlarda ise bu oranlar %70,8 ve %47,5 olarak gerçekleşti.

Gençlerin %73,0'ı almış olduğu eğitimden memnun olduğunu belirtti

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2025 yılında, gençlerin %73,0'ı şimdiye kadar almış olduğu eğitimden memnun olduğunu belirtti. Bu oran genç erkeklerde %72,3 iken genç kadınlarda %73,7 oldu.

Genç kadınlar en fazla psikolojik şiddete maruz kaldı

Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, 2024 yılı sonuçlarına göre son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalanların, 15-24 yaş grubundaki genç kadınlar olduğu görüldü. Genç kadınlara yönelik şiddet türleri arasında %15,2 ile psikolojik şiddet ilk sırayı alırken, bunu %7,3 ile dijital şiddet, %5,8 ile ısrarlı takip, %4,6 ile ekonomik şiddet, %3,8 ile fiziksel şiddet ile %1,8 ile cinsel şiddet izledi.

 

Gençlerin yapay zeka kullanma oranı %39,4 oldu

Yapay Zeka İstatistiklerine göre 2025 yılında internet kullanan bireylerden üretken yapay zeka kullandığını beyan eden 16-24 yaş grubundaki gençlerin oranı %39,4 oldu. Üretken yapay zeka kullanan gençler cinsiyete göre incelendiğinde, bu oranın genç erkeklerde %38,3, genç kadınlarda ise %40,5 olduğu görüldü.

Yapay zeka kullanan gençlerin %75,3'ü özel amaçlar için, %53,9'u örgün eğitim için, %19,7'si ise mesleki ve iş amaçlı kullandıkları görüldü.

Yapay zeka kullanmadığını beyan eden gençlerin kullanmama nedenlerinin; %80,7 ile yapay zekaya ihtiyaç duyulmaması, %8,2 ile yapay zekanın nasıl kullanılacağının bilinmemesi, %8,1 ile yapay zekanın varlığından haberdar olunmaması ve %2,8 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler olduğu görüldü.

Bu konu ile ilgili bir sonraki haber bülteninin yayımlanma tarihi Mayıs 2027'dir.



AÇIKLAMALAR

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2012 yılından itibaren özel günlerde günün önemine atfen haber bülteni yayımlamaktadır. Etkin gençlik politikaları üretmenin önündeki engelleri aşma ve kalıcı çözüm sağlayacak yapısal değişiklikleri gerçekleştirme doğrultusunda atılacak en önemli adım, ülkemizdeki gençlerle ilgili eğitim, işgücü, yaşam memnuniyeti vb. konularda politikaların üretilmesidir.

Bu alanda gerekli politikaların oluşturulması ve oluşturulan politikaların sağlıklı bir şekilde izlenebilmesi amacıyla, "19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı" çerçevesinde genç nüfusa özel olarak hazırlanan bu haber bülteninde yer alan veriler, TÜİK tarafından gerçekleştirilen sayım ve araştırmalar ile idari kayıtlardan yararlanılarak derlenmiştir.

Ayrıca, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Türkiye ile işbirliğinde hazırlanan bilgi dokümanında, haber bülteni ile ilgili görsel sunumlara yer verilmektedir.