Irak ve Suriye Türkmenlerinden (siyasetçi, STK temsilcileri, akademisyen, araştırmacı, gazeteci ve bilim) oluşan bir heyet, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Sivil Toplum Kuruluşu Devlet Destek Ajansı (Azərbaycan Respublika'nın Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi) tarafından düzenlenen "Türkmen Mirası: Sivil Toplum Dayanışması" konferansına katılmak üzere Azerbaycan'a geldi. Heyet, Karabağ'ın en büyük şehri Hankendi'yi ziyaret etti . Türkmen Heyetine , 1991 yılından bu yana Ermenistan'ın işgal altında kalan Hankendi, Azerbaycan ordusu tarafından 19 Eylül 2023 tarihinde Karabağ'da kaldığı ve 24 saat süren terörle mücadele operasyonunun ardından Ermeni işgalinden kurtarılan tarih hakkında bilgi verildi. Azerbaycan'ın kadim hava alanı Hankendi'nin kendisi bugün yerinde Azerbaycan bayrağı dalgalanıyor.

Daha sonra Türkmen heyeti, Hankendi bölgesinde yeni kurulan Azerbaycanlı gençlere eğitime başlayan Karabağ Üniversitesi'ni ziyaret etti. Karabağ Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şahin Bayramov , heyeti selamlayarak, üniversitede eğitim ve bilimsel araştırmaların bölümü için devlet tarafından her türlü imkanın sağlandığını belirtti. Türkmen heyeti, üniversitenin dersliklerini, laboratuvar ve kütüphanesini gezerek imkanları incelendi ve heyete üniversite hakkında ayrıntılı bilgi verildi. Türkmen heyeti, Azerbaycan'ın ilim ve irfan yolunda attığı bu güçlü ve kararlı adımın yerinde olduğunu görünce büyük bir onur ve tepki duydu. Gerçekleşen ziyarette Türkmen heyeti, Karabağ Üniversitesi ile Türkmen akademisyenler arasında bilimsel ve kültürel ortak proje ve akademik iş birliklerini güçlendirmeye yönelik görüş alışverişinde bulundu. Sayın Rektörümüz Prof. Dr. Şahin Bayramov'a misafirperverlikleri, ilgi ve nazik kabulleri için teşekkür ederiz.

Karabağ Üniversitesi'nin tarihi

Karabağ Üniversitesi, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı'nın 28 Kasım 2023 tarihli Kararnamesi ile kuruldu. Bölgenin sosyo-ekonomik karşılığının eleman ihtiyacını karşılama ve tarihi olarak var olan eğitim geleneklerini korumak için Karabağ Üniversitesi'nin temel bütçesidir. Hankendi ülkesinde bulunan Üniversite, Bilim ve Eğitim Bakanlığı'na bağlı kamu tüzel kişilerinin uygulamalarındadır.

Karabağ Üniversitesi Tüzüğü, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 6 Şubat 2024 tarihli kararı ile onaylandı ve 20 Eylül 2024 tarihinde açıldı. Karabağ Üniversitesi, 23 Eylül 2024 tarihi itibarıyla 1.154 öğrenci, 6 fakülte ve 27 anabilim dalı ile ilk akademik öğretim başladı.

Karabağ Üniversitesi'nin vizyonumu; Toplumun sosyal, ekonomik, teknolojik ve kültürel etkin rol oynayan, uluslararası alanda önde gelen bilim, eğitim ve sanat konularından biri olmaktır.

Karabağ Üniversitesi'nin misyonu ülkenin sürdürülebilir sosyal, ekonomik ve kültürel kalkınmasına katkı sağlamakta, sonuç odaklı ayrıntılı araştırmaları yürütmekte, gelişmiş çözümler sunmakta, uluslararası olarak uygun, yüksek parçalı personel yetiştirerek faydalı hizmetler sunmaktadır.

Ne oldu?

2020 yılında ise İkinci Karabağ Savaşı kesin Azerbaycan zaferiyle sonuçlandı. Ermeni savunma hattı çöktü, işgal altında yerleşimler bir bir kurtarıldı ve Karabağ'ın merkezi Hankendi'ye bakan Şuşa'nın da işgalden kurtarılmasıyla Ermeni tarafı havlu attı. Rusya'nın araya girmesiyle 44 gün süren savaş 10 Kasım 2020 tarihinde imzalanan ateşkes anlaşmasıyla son buldu.

2020'deki İkinci Karabağ Savaşı Azerbaycan'ın kesin galibiyetiyle sonuçlanmasına rağmen Hankendi kenti Rus Barış gücü gözetiminde Ermenilere bırakılmış, bölgesel silahsızlaştırılması bir noktada, burada yeni bir savunma hattı oluşturulmaya çalışılmış, bölgesel olarak döşenen mayınlar bölge ve Azerbaycan'ın operasyonuni ve tesisin çoğaltılması imkansız hale getirmişti. Nitekim bu mayıslardan birinin patlaması sonucu Azerbaycanlı 4 polis ve iki sivil hayatları sırasında Azerbaycan'da bölgesel terörle mücadele operasyonu başlatıldı.

24 saat boyunca aralıkçı Ermeni güçlerinin direncini kıran Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri bu sefer 2020'de yarım kalan işi bitirmeye kararlıydı, Hankendi dahil olmak üzere tüm mesafeleri boyunca tesis etti, işgalci birim örgütlere alan bırakmadı ve Karabağ'daki işgal son buldu ( Hüseyin Alptekin, 1992'den 2023'e Karabağ İşgaline Son Veren Süreci). Böylece Karabağ'daki yasadışı, ayrılıkçı yönetimin kendini feshetmesi ile 1992'den beri süregelen işgalin sona ermesi ve kesinkes sona erdi.

Azerbaycan'ın kahraman evlatları Karabağı işgalden azat etti

Sovyetlerin dağıldığı ve bağımsızlığın tekrar kazanıldığı çetin süreçte Azerbaycan, komşu Ermenistan'ın “kötü sürpriziyle” karşılaşmış, siyasi, ekonomik, toplumsal onca sorun içinde bir de Ermenistan işgaliyle uğraşmak zorunda kalmak zorunda kaldı. Bir zamanlar yine tarihi Azerbaycan toprakları üzerinde kurulmuş Ermenistan, bu defa Karabağ bölgesinde hak iddia etmek yüzsüzlüğü sergilemiş, Sovyetlerin parçalanmasıyla büyük bir toprak kaybına uğrayan Rusya ise eski SSCB coğrafyasında sürdürülmesinin en kolay yolu olarak görülen etnik çatışma noktalarının kaldığını ve bu çatışmaların körüklenmesi politikası Karabağ'daçı ve işgalci Ermenileri destekledi. Sonuçta Ermenistan, 1988 yılından itibaren Karabağ'ı işgal etmiştir. Karabağ'ın Türk sınırına ve soykırıma maruz kaldığı, sağ kalanlar yurtlarından sürülmüştür. Ezeli Türk hava alanı olan Karabağ, dünya tarihi için küçük, Azerbaycan içinse büyük bir yara olarak yaklaşık 30 yıl boyunca Ermenistan'ın işgali altında kaldı.

Ermenistan'ın işleyişinin olduğu savaş suçları ve hukuksuz bir temele dayanan istek ve arzuları 2020 yılına kadar devam etmektedir. Meseleyi barış ve hukuk çerçeveleri içerisinde çözen, çalışan Azerbaycan devleti, Ermenistan'ın hukuk ve insanlıkla bağdaşmayan kurtuluşa son vermek için, kayıtlı olarak da özgürlükleri alarak tarihi, kültürel ve fiziksel boyutların hak sahibi olduğu Karabağ topraklarını 2020 yılında ve Karabağ'ın geri kalan kısmı 2023  1 Eylül'de 1 günlük antiterör operasyonuyla geri alındı (Mehdi Genceli, Azerbaycan'ın Karabağ Bölgesi:Tarihi, Hukuki, Kültürel, Edebi Boyutlarıyla). İkinci Karabağ Savaşı'nda 90 binden fazla Azerbaycanlı gencin yer aldığı, 44 gün süren Vatan Muharebesi ve yakalşık 24 saat süren terörle mücadele operasyonunda 3 bin 200'den fazla kahramanın şehitlik zirvesine yükseldi. Savaşın sona ermesiyle birlikte, Karabağ bölgesi uzun yıllar Ermenistan tarafından işgal altında kalmıştır ancak uluslararası toplum tarafından Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü içinde yer alması gereken bir yer olarak kabul edilmiştir.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, "Azerbaycan'ın 86 bin 600 kilometrekarelik toprak bütünlüğünü" tespit ederek Karabağ'ın Azerbaycan toprağı olduğunu teyit eden ilk devletin başkanı oldu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, "Şu anda arşivler açısından önemli bir başka husus da Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın Azerbaycan'ın 1991 yılında olan topraklarını tanımasıdır. Bu, Ermeni tarafının Karabağ'ı Azerbaycan topraklarının bir parçası olarak ortaya çıkıyor." diye konuştu.

Hankendi yeni bir hayata hazırlanıyor

Türkmen heyeti, bölgedeki yeniden imar ve kalkınma ekibini yerinde görme fırsatı buldu. Azerbaycan, Karabağ'daki işgalci rejimin bir zamanlar "Başkent" olarak gördüğü Hankendi şehri şimdi yeni bir hayata hazırlanıyor . Azerbaycan, Hankendi hayatını yeniden canlandırmak için imar ve ihya çalışmaları sürüyor. Azerbaycan, işgalden kurtardığı tüm topraklarda yaptığı gibi Hankendi'de de hızlı onarım ve inşaat işleri başlatıldı. Şehirde dinlenme tesisleri yapılıyor, kamu binaları yapılıyor. Zamanın Azerbaycan'ın öğrencilerinin şehrine dönüşmesi planlanan şehir içi inşaat ve altyapı çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor.

Karabağ bizimdir, Karabağ Azerbaycan'dır

Azerbaycan Türkleri, Ermenistan'ın 1988'den itibaren devam eden işgaline rağmen bunların bir gün bile vazgeçmedi. Yıllar süren mücadele ve yaşananların ardından Karabağ özgürlüğüne kavuştu ve Azerbaycan, "Karabağ Azerbaycan'dır" ilkesini tüm dünyada kabul ettirdi. Bugün Azerbaycan bayrağı Karabağ'ın her yerinde dalgalanıyor.

Vatan'dan vazgeçmeyen Azerbaycan, Karabağ'da Ermeni işgali altında topraklarını kurtardı. Böylece Karabağ, gerçek sahipleri olan Azerbaycan Türklerine kavuştu. Azerbaycan ordusu, yıllar süren vatan hasretine de son verdi. Kazanılan zafer, Azerbaycan'a kadar Türk Dünyası'nı da sevindirdi. Karabağ Zaferi, sadece Azerbaycan'ın değil, Türk Dünyası'nın da zaferiydi .

Şair ne güzel demiş; Bayrakları bayrak yapan üstünde kandırılmış, topraksa uğrunda ölmüş varsa vatandır. Öz topraklarını işgalden kurtaran vatanının bölünmesi için canlarını seve feda eden aziz şehitlerimizi burada minnetle, rahmetle anıyoruz.

Irak Türkmen Gazeteciler Cemiyeti Dış İlişkiler Sorumlusu Dr. Kürşat Çavuşoğlu