CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya hayvan hastalıkları ile ilgili çeşitli soruları yöneltti. Gürer, hayvancılık sektörünün sürdürülebilirliği ve hayvan hastalıklarının etkileri hakkında veriler talep ederken Bakan Yumaklı'dan dikkat çekici yanıtlar geldi.

GÜRER'İN SORULARI

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye'nin hayvancılık sektöründe karşı karşıya olduğu hayvanlara dikkat ederek şu incelemeleri yöneltti:

“2024 yılında şap, brusella, koyun ve keçi vebası, koyun ve keçi çiçeği, antraks, mavi dil ve üç gün hastalığı gibi iletimla tedavi gören hayvan varlığı sayısı nedir?

Bu iletilenlerden dolayı kaç hayvan telef olmuştur?

Hasta hayvanlardan mevzuat çerçevesinde şartlı kesim yapılan hayvan sayıları kaçtır mı?
Hayvan hastalıklarının hayvan türüne göre durumu nedir?”

BAKAN YUMAKLI'NIN CEVAPLARI

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, "Hayvancılıkta sürdürülebilirliğin çalıştırılması, çalıştırılması, çalıştırılması, üreticinin korunması, hayvansal ürün piyasalarında istikrarın sağlanarak eğitiminin yeterli ve sağlıklı gıda erişimimizin parlaklığı arasında yer almaktadır." dedi.

Bakan Yumaklı, 2024 yılında dünyadan 146, brusella ülkelerinden 71, antraks (şarbon) insanlardan 2.795, koyun ve keçi çiçeği ülkelerden 1.050, koyun ve keçi vebası ekiminden 96, mavi dilden 326 hayvanın telef olduğunu belirtti.

Mevzuat çerçevesinde 1.501 büyükbaş ve 347 küçükbaş hayvanın şartlı bölümünü gerçekleştirdiğini belirten Bakan Yumaklı, yaklaşık %60'ının büyükbaş hayvanlarda, %40'ının ise küçükbaş hayvanlarda tespit edildiğini ifade etti.

HAYVAN HASTALIKLARIYLA MÜCADELE

Bakan Yumaklı, hayvan hastalıklarıyla mücadele kapsamında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hayvanların kimliklendirilmesi, kayıt amacıyla birleştirilmesi, hareket kontrollerinin çalıştırılması ve üretilen kontrollerin birleştirilmesi için çalışmaların yürütüldüğünü belirtti.

Bakan Yumaklı, "Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OIE) normlarında koruma ve kontrol önlemleri alınarak aşılama, itlaf ve imha işlemleriyle sınırlandırılmıştır. Yumaklı'nın 2024 yılında büyükbaş hayvanlara 146 milyon doz, küçükbaş hayvanlara ise 77 milyon doz aşılanmaktadır. Diğer türde bulunan hayvan hastalıkları da takip ulusal düzeyde sağlık taramaları ve epidemiyolojik yapılması yapıldı." tasarruf kullanıldı.

HAYVANCILIKTA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

Yumaklı, hayvancılığın sürdürülebilirliğinin sürdürüldüğünü, işletimin ve üreticinin korunmasının hedef hedefleri arasında olduğunu belirtti. Hayvan hastalıklarının önlenmesi, kontrol raporlarının hazırlanması ve silinmesi için oluşturulan raporların kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “Ülkemizde hayvan hastalıkları ve buzağı ölümleri besiciler için büyük bir sorun olmaya devam ediyor. İthal aşı ile her yıl binlerce hayvan aşılansa da hayvan hastalıkları bitmiyor.

Hayvan hastalıklarının ortaya çıktığı bölgede karantina uygulanıyor. Yıllardır mücadele edildiği ifade edilse de önlenememesinin nedeni aşılar mı, tedavi mi, takip mi endişesi gündeme geliyor. 2024 yılında büyükbaş hayvanlara 146 milyon doz aşı uygulaması yapıldı. Büyükbaş hayvanın varlığı 16 milyon baş ile 17 milyon baş arasında değişiyor. 146 milyon doz aşı hayvan varlığına bölündüğünde uygulama yapılmaması bu kadar aşı yapılmasına rağmen sorunun çözümü bulunmaması sorgulanmalıdır. Bu aşıların ithal aşı olması yanında aşıların korunmasına yönelik yeterli olanaklar mevcut mudur? Aşıya rağmen hastalık sürmekte midir? Aşı için yurt parası ödenen döviz nedir? Yurt içinden tüm aşı tedariki 5 yılda gündedir. Son durum nedir? Saptanan yanında saptanamayan iletim da var mıdır? Önlem varsa sorun neden harcanıyor? Bunun açıklanması gerekiyor. Zoonotik yayılma insanlara doğrudan bulaşarak elde edilmeleri için insan için de tehlikeli duruma getiriliyor. Kamunun özelleştirilmesi yen sınırda kaldı. Et ve Süt Kurumu, Toprak Mahsulleri Ofisi ve Tarım İşletme Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlar dışındaki kamu tarımda yok gibi. TİGEM çiftliklerinde hayvanların kaza oranları geçmiş Sayıştay raporlarında dünya üzerinde ölçülen veriler ortaya çıktı. Kamuda dahi bu sorunun yaşanmış olması sorunun çok yönlü takibini gerekli kılmaktadır. Özellikle önemli parçanın ithal edilen aşıların son değişimi ve hayvanın değiştirilmesine değinme süreci, taşınma ve koruma etki açısından önemlidir. Aşının meydana geldiği halde, sıklıkla görülen örneklerin varlığının bu bağlamda sorgulanması gerekir. Ülke genelinde aşı ve hastalık yönetimi daha sıkı denetim ve kontrolün sağlanması. Kurban Bayramı dolayısıyla illerle artacak nakillerin hayvan sağlığı açısından düzenli olarak kontrol altında olması da önemlidir.”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın verdiği yanıtlar, Türkiye'de hayvancılık sektörünün karşı karşıya kaldığı sağlık sorunlarının ciddiyetini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Özellikle telef olan hayvan şekli ve şartlı kesimlerin, karşı karşıya olduğu riskler bakış açısıyla takip, denetim, hastalık öncesi önlemlerin de kapsanması ve yerli aşı iyileştirmenin ihtiyacının olduğunu göstermektedir.” dedi.