Bugun...


Cengiz SAVAŞERİ

facebook-paylas
NEVRUZ (NARDUGAN)
Tarih: 21-12-2020 12:12:00 Güncelleme: 21-12-2020 12:16:00


Dünyanın en eski bayramı olarak bilinen Nevruz, Türk dünyasında Türkler’ in Ergenekon’dan çıkışı ve 12 hayvanlı Türk takviminde yeni yılın başlangıcı olarak binlerce yıldan bugüne kutlanıyor.

 

“Yeniden Doğuş, Yeniden Diriliş, Yeni Hayat, Yeni Gün” anlamlarında olan NEVRUZ;  Farsça nev (yeni) ve ruz (gün) sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmiş olup yeni gün anlamına gelmektedir. Tespit edilebilen en eski kutlama, NARDUGAN adı ile M.Ö 300 lerde Hun Türkleri tarafından kutlandığı tespit edilmiştir. Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ, Nardugan kutlamalarında Orta Asya’da bulunan beyaz yapraklı çam ağacına bezler bağlanıp dilekler tutulduğunu söyler ve Noeldeki çam süsleme adetinin  çıkışının bu olduğunu iddia eder.

 

Güneş 21 Marta kadar güney yarımküreye daha çok ışık ve ısı verirken, 21 Mart tarihinden itibaren kuzey yarımküreye daha çok ısı vermeye başlar. Bu nedenle kuzey yarımkürede yaşayan bazı halklar için 21 Mart günü gündönümü veya uyanış ve yaradılışın sembolü olarak kutlanmaya değer bir gün anlamı taşımaktadır. 

 

Bazı tarihçilere göre, Hz. Âdem’in 7. torunu olan Cem, 21 Mart günü Azerbaycan’a gelmiş ve bugünü bayram ilan etmiştir. Alevi-Bektaşi topluluklarda Nevruz, Hz. Ali’nin doğum günüdür, Hz. Ali ile Hz. Fatma’nın evlendikleri gündür, Hz. Muhammed’in veda haccı dönüşü Hz. Ali’yi kendine halife tayin ettiği gün olması özelliğini de taşımaktadır. Alevilerin büyük bir bölümü Nevruzda çörekler pişirip mezarlıklara giderler. 

 

Osmanlı Devleti de Nevruz gününe özel bir önem vermiştir. 

 

Nevruz günü Adem’in yaratıldığı, Nuh’un gemisinin karayı bulduğu, Hz. Ali’nin doğduğu, halife olduğu anlatılırdı. Nevruz gecesi bütün yaratıkların Tanrı’ya secde ettiği, dileklerin yerine getirildiği belirtilirdi. Her toplumun kendine özgü nedenlerle kutladığı Nevruz, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Tataristan, Uygur Bölgesi, Anadolu ve Balkanlarda geleneksel kutlamalarla canlılığını günümüzde de sürdürmektedir.

 

Türklerde Nevruz’la ilgili başlıca rivayetlerden birisi, bugünün bir kurtuluş günü olarak kabul edilmesidir. Yani Ergenekon’dan çıkıştır.


Nevruz kutlamalarında, Türk dünyasının hemen hemen tüm bölgelerinde çeşitli börek ve çörekler, özel çorbalar, tatlılar hazırlanır ve dağıtılır, büyük ateşler yakılır etrafında oyun ve eğlenceler tertip edilir, Ergenekon’dan çıkışı temsilen demir dövülür 24 boyun yerleşip yurt edindiği Anadolu’da Nevruz kutlamaları, her bölgede benzer uygulamalarla kutlanmaya devam etmektedir. Yaylalara çıkmayı tercih eden Yörük Türkmen aşiretleri, buluştukları yaylalarda hasret giderip eğlenceler tertip etmeye devam etmektedir.

 

Bilge Han’ın birlik öğüdüne, Hacı Bektaş Veli’nin ‘gelin canlar bir olalım’ deyişine, Şeyh Edebalı’nın bütünlük çağrılarına uyalım, Nevruz kutlamaları sebebiyle, kardeşçe kol kola girelim ateşlerden atlayalım, hediyeler dağıtalım, yemekler tatlılar yiyelim, bir olup iri ve diri olalım.


Vatan topraklarında gözü olup planlar yapanlara fırsat vermeyelim.

Gün dönümü hepimiz için iyi günlere dönüş olsun, hayırlı olsun.

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HABER ARA
HABER ARŞİVİ

Covid-19 ile mücadele kapsamında 3 doz aşınızı oldunuz mu?


ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
nöbetçi eczaneler
YUKARI