Yapay zeka hukuk dünyasında giderek daha fazla yer edinmeye başladı. Son yıllarda, büyük hukuk firmaları sözleşme analizinden dava tahminlerine kadar pek çok konuda yapay zeka destekli araçlar kullanıyor. Peki, bu gelişmeler avukatların yerini alabilir mi? İnsan yargıçlar yerine yapay zeka karar verebilir mi?

Bu sorulara uzun yıllar boyunca global firmalarda fabrika, üretim, bakım, proje ve enerji yönetimi alanlarında çalışan Elektrik Elektronik Mühendisi Burak Yaka da dikkat çekiyor.

Yapay Zeka Hukuki Süreçlerde Ne Kadar Başarılı?

Bugün hukuk alanında kullanılan yapay zeka sistemleri, büyük miktarda veriyi analiz ederek hızlı ve doğru sonuçlar üretiyor. Örneğin, ABD merkezli DoNotPay, park cezalarına itirazdan abonelik iptallerine kadar birçok konuda kullanıcılarına ücretsiz hukuki destek sağlayan bir yapay zeka platformu.

Burak Yaka, bu tür sistemlerin yeteneklerini şöyle değerlendiriyor:

“Yapay zeka, insan beyninin işleyebileceğinden çok daha fazla dava dosyasını tarayabiliyor. IBM’in Watson sisteminin hukuk modülü, 1 milyonun üzerinde dava kaydını saniyeler içinde analiz edebiliyor. Örneğin, bir avukatın haftalarca sürecek bir sözleşme incelemesi, bir yapay zeka algoritması tarafından birkaç dakika içinde tamamlanabiliyor.”

Ancak Yaka, bu gelişmelerin hukukçular için bir tehdit olarak görülmemesi gerektiğini de ekliyor. “Bir sözleşmeyi analiz etmek başka, mahkemede stratejik bir savunma yapmak başka. Yapay zeka henüz etik kararlar alabilecek seviyeye ulaşmadı.”

Hakimler ve Avukatlar Yerini Robotlara Bırakabilir mi?

2023 yılında Estonya, küçük çaplı hukuk davalarında yapay zeka destekli bir yargıç sistemini test etti. Bu sistem, trafik cezaları ve küçük mali anlaşmazlıklar gibi konularda kararlar vererek mahkemelerin iş yükünü azaltmayı hedefliyor.

Burak Yaka bu uygulama hakkında şunları söylüyor:

“Düşük riskli davalarda yapay zeka destekli kararlar almak mantıklı olabilir. Ancak, insanların hayatını derinden etkileyen davalarda aynı şeyi söylemek zor. Hukuk sadece mantık meselesi değil; vicdan, etik ve insan psikolojisini anlama gerektiriyor.”

Çin’de de yapay zeka, bazı mahkeme süreçlerinde danışmanlık ve belge analizi için kullanılıyor. Ancak Çinli hukukçular bile yapay zekanın insan yargıçların yerini almasının henüz mümkün olmadığını belirtiyor.

Peki, Avukatlara Gerçekten Gerek Kalmayacak mı?

Son yıllarda yapılan araştırmalar, yapay zekanın bazı avukatlık görevlerinde %80’e kadar doğruluk oranına ulaştığını gösteriyor. Ancak yine de kritik davalarda insan avukatların stratejik düşünme becerisine ihtiyaç duyuluyor.

Burak Yaka, bu konuda net bir yorum yapıyor:

“Yapay zeka, avukatların yükünü hafifletecek. Ancak hiçbir algoritma, bir insanın sahip olduğu sezgiye, duygusal zekaya ve etik anlayışa sahip olamaz. Avukatlar ve yargıçlar, yapay zeka ile iş birliği yaparak daha verimli çalışacaklar ama yerlerini tamamen kaybetmeyecekler.”

Özetle, yapay zeka hukukta yardımcı bir araç olarak kalmaya devam edecek. Ancak, davaların etik boyutunu, insan psikolojisini ve sosyal dinamikleri göz önünde bulundurduğumuzda, gelecekte avukatsız mahkemeler görmek pek olası değil.